آمار سقوط و سوانح هواپیماهای بوئینگ
آمار سقوط و سوانح هواپیماهای بوئینگ

پهپاد نیوز- شرکت بوئینگ بزرگترین شرکت آمریکایی فعال در بخش هوافضا و هواپیماسازی و اولین تولیدکننده جهانی هواپیماهای تجاری مسافری است. پس از بوئینگ، شرکت هواپیمایی ایرباس قرار دارد.

شرکت بوئینگ بزرگترین شرکت آمریکایی فعال در بخش هوافضا و هواپیماسازی و اولین تولیدکننده جهانی هواپیماهای تجاری مسافری است. پس از بوئینگ، شرکت هواپیمایی ایرباس قرار دارد.

بوئینگ در ۱۵ جولای ۱۹۱۶ توسط «ویلیام بوئینگ» و «جورج کنراد وسترولت» مهندس نیروی دریایی آمریکا در سیاتل واشنگتن تاسیس شد اما در سال ۲۰۰۱ مقر خود را به شیکاگو منتقل کرد.

این شرکت، معروفترین هواپیماهای مسافربری تاریخ را که از شهرت جهانی برخوردارند تولید کرده است.

بوئینگ ۷۴۷

این هواپیما که همچنین با عنوان «جامبو جت» نیز شناخته می‌شود در دهه ۷۰ وارد بازار شد و اولین پرواز تجاری خود را در سال ۱۹۷۰ انجام داد. بوئینگ ۷۴۷ یکی از معروفترین هواپیماهای مدرن است و تنها از سال ۲۰۰۷ و دو هواپیمای A380 و A340-600 محصول شرکت ایرباس توانستند از این هواپیما پیشی گیرند.

به دلیل شکل، ابعاد و گنجایش، ۷۴۷ توانسته است همزمان به نمادی از توان مکانیکی و زیبایی تبدیل شود.

این هواپیمای چهار موتوره در سه کلاس مختلف (کلاس اقتصادی، درجه سه و درجه یک) گنجایش حمل ۴۱۶ مسافر را دارد. در حالی که مدلهای با دو کلاس (کلاس اقتصادی و درجه یک) می‌توانند حداکثر ۵۲۴ مسافر را جایجا کنند. تا فوریه ۲۰۰۶ درمجموع هزار و ۴۳۰ مدل از نسخه‌های مختلف بوئینگ ۷۴۷ تولید شد.

بویینگ ۷۴۷ تعداد سقوط: ۴۹
تلفات جانی: دو هزار و ۸۵۲ نفر
دلایل سقوط: خطاهای انسانی
تعمیرات ناکافی
حملات جنگی
کمترین مورد مشکلات فنی
بویینگ ۷۳۷ تعداد سقوط: ۱۴۸
تلفات جانی: ۴ هزار و ۹۷ نفر
بویینگ ۷۲۷
تعداد سقوط: ۱۱۰
تلفات جانی: ۳ هزار و ۷۰۴ نفر
دلایل سقوط:
ریز- انفجار
برخورد با آنتن تلویزیون در لحظه فرود
گرم شدن بیش از حد تایرها در لحظه بلندشدن
خطای انسانی خلبان
اضافه بار
بی توجهی به نیاز هواپیما به تعمیر

چرا بوئینگ‌های ۷۳۷‌ سقوط می‌کنند؟/ سومین سقوط این بار در تهران

حادثه ساعت ۶:۳۰ صبح چهارشنبه ۱۸ دی ماه مربوط به سقوط یک فروند هواپیمای مسافری بویینگ ۷۳۷ سری ۸۰۰ با رجیستری UR-PSR متعلق به شرکت هواپیمایی اوکراین که از فرودگاه امام خمینی (ره) عازم کی‌یف پایتخت اوکراین بود، نخستین سانحه سقوط از این مدل هواپیماها نیست.

‌این سری هواپیما که نسل قدیمی تر سری مکس ۷۳۷ بوئینگ است.

سومین سانحه سقوط بویینگ های ۷۳۷ در فاصله ۲۰۱۸ تا ژانویه ۲۰۲۰ است که از این نظر، یک رکورد محسوب می‌شود.

پیش از این نیز دو فروند بویینگ ۷۳۷ مکس در اندونزی و اتیوپی سقوط کرده بود که در پی آن، پرواز هواپیماهای ۷۳۷ مکس متوقف شده و غول هواپیماسازی بویینگ خواستار جمع آوری این هواپیماها برای بررسی و رفع عیب این مدل از هواپیماهای مسافری شده بود.

در پی این سوانح و با انتشار گزارش‌های فنی از علل حوادث مذکور که بر نقص فنی این مدل هواپیما صحه گذاشت، شرکت هواپیماسازی بویینگ ناچار شد تحت فشار افکار عمومی، تولید این تایپ را از اواسط دسامبر ۲۰۱۹( اواخر اذرماه ۹۸) متوقف کند.

گفتنی است ۷۳۷ مکس در زمره هواپیماهای narrow-body (باریک پیکر) بوده که نخستین فروند آن در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۶ به پرواز آزمایشی درآمد اما سرتیفیکیت و مجوز پرواز آن در ۸ می ۲۰۱۷ برای پرواز رسمی صادر شد که هواپیمایی مالیندو ایر مالزی این مدل را خریداری کرده بود.

نخستین سقوط ۷۳۷ مکس مربوط به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۸ و متعلق به شرکت هواپیمایی لایِن ایر مالزی بود که از فرودگاه سوکرانو در جاکارتا به فرودگاه دیپاتی امیر در بنگلادش عازم بود اما ۱۳ دقیقه پس از تیک آف، در دریای جاوای اندونزی سقوط کرد و ۱۸۹ مسافر آن جان باختند.

دومین سقوط ۷۳۷ مکس نیز در تاریخ ۱۰ مارس ۲۰۱۹ رخ داد که این هواپیما از فرودگاه آدیس آبابا در پایتخت اتیوپی عازم نایروبی پایتخت کنیا بود که ۶ دقیقه پس از بلند شدن، در شهر بیشوفوی اتیوپی سقوط کرده و ۱۵۷ مسافر آن در دم جان باختند.

گفتنی است طی روزهای اخیر سهام بویینگ در پس توقف تولید ۷۳۷ مکس به شدت سقوط کرده بود که احتمالاً سقوط امروز نیز این اتفاق را تشدید خواهد کرد.

تداوم بحران در بوئینگ که بزرگترین صادرکننده آمریکاست و ناتوانی این شرکت در جلب اعتماد ناظران و بازار پس از دو سقوط مرگبار ۷۳۷ مکس، باعث شد تا دنیس مویلینبرگ، مدیرعامل آن اواخر ماه دسامبر (اوایل دی ماه جاری) اخراج شود.

رسانه آمریکایی سی ان بی سی پس از اخراج مدیرعامل بوئینگ در خبری نوشت: این اخراج رده‌بالا در حالی اتفاق می‌افتد که بوئینگ در حل‌وفصل کردن بدترین بحران ۱۰۰ سال اخیر خود ناتوان بوده است. این بحران باعث شده است که ارتباط شرکت با ایرلاین‌های مشتری خود، که در سال‌های اخیر باعث شکوفایی تولید بوئینگ شده بودند، با اختلال مواجه شود.

حوادث و فجایع بوئینگ ۷۳۷

حوادث و فجایع بوئینگ ۷۴۷

در طول تاریخ خدمت ۷۴۷ این هواپیما شاهد فجایح و سوانح هوایی بسیاری بوده اما تعداد بسیار کمی از این حوادث به دلیل مشکلات فنی بوده است به طوری که بیشتر این اتفاقات به سبب خطاهای انسانی، تعمیرات ناکافی و یا در برخی موارد حملات جنگی بوده است.

تا سپتامبر ۲۰۱۰ این هواپیما در مجموع ۴۹ سانحه سقوط و از بین رفتن هواپیما (دو هزار و ۸۵۲ مورد مرگ) و ۳۱ مورد هواپیما ربایی (۲۵ مورد مرگ) داشته است. در سوانح هوایی ۷۴۷ به طور متوسط ۲۴ درصد از سرنشینان این هواپیما زنده مانده‌اند.

بوئینگ ۷۳۷

به گزارش مهر، این هواپیما پر استفاده ترین هواپیمای مسیرهای متوسط و کوتاه است که تاکنون ۶ هزار و ۲۲۶ نمونه از آن تولید شده و ۲ هزار و ۸۳ نمونه دیگر آن در حال تولید هستند. به همین علت این هواپیمای مسافری که اولین نسخه آن در سال ۱۹۶۸ پرواز تجاری خود را انجام داد بیشترین رقم تولید در تاریخ هوایی جهان را دارد.

در حال حاضر هزار و ۲۵۰ نمونه از این هواپیما پرواز می‌کنند و بنابراین به طور متوسط در هر پنج ثانیه یک بوئینگ ۷۳۷ در تمام دنیا بلند شده و یا فرود می‌آید.

حوادث و فجایع

تا می‌۲۰۱۰ در مجموع ۳۰۳ حادثه هوایی برای ۷۳۷ رخ داده است که از این تعداد ۱۴۸ مورد سقوط (۴ هزار و ۹۷ مورد مرگ) و ۱۰۶ هواپیما ربایی (۳۲۴ مورد مرگ) رخ داده است. (برپایه نسبت تعداد هواپیماهای تولید شده و موارد سقوط تاکنون حدود ۳/۲ درصد از این هواپیماها سقوط کرده‌اند).

بوئینگ ۷۲۷

این یک هواپیمای سایز متوسط، بدنه باریک سه موتوره است. اولین نسخه این هواپیما در سال ۱۹۶۳ پرواز کرد. برای چندین دهه این هواپیما بیشترین تولید هواپیماهای مسافربری در دنیا را داشت. تا زمان پایان تولید این هواپیما در سال ۱۹۸۴ در مجموع هزار و ۸۳۱ تولید شد.

این هواپیما گنجایش حمل ۱۶۳ تا ۱۸۹مسافر و یا ۱۹ هزار و ۴۰۰ کیلوگرم بار مفید را دارد. علاوه بر پروازهای داخلی شعاع متوسط این هواپیما برای پروازهای بین المللی نیز استفاده شده است. به طوریکه بسیاری از شرکتهای هوایی حمل و نقل هوایی و شرکتهای چارتر از این هواپیما بهره گرفته‌اند.

در ۱۸ ژوئن ۲۰۰۳ یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ خطوط هوایی «امریکن ایرلاینز» از فرودگاه بین المللی «لواندا» در «آنگولا» به سرقت رفت. سرویسهای سری معتقدند که این هواپیما را  قاچاقچیان سرقت کرده‌اند.

به اعتقاد مجله « Airline World Magazine» بوئینگ ۷۲۷ اولین هواپیمایی است که موفق شد در فرودگاه بین المللی «لاپاز» در بولیوی فرود آید. ارتفاع این فرودگاه ۱۲ هزار پا (حدود ۳ هزار متر) بالاتر از سطح دریا است و به همین علت فرود در این فرودگاه برای بسیاری از هواپیماهای مسافری غیرممکن است.

تا آغاز قرن ۲۱ این هواپیما هنوز در خدمت بسیاری از شرکتهای هواپیمایی بود اما پس از حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و کاهش فروش بلیتهای سفرهای هوایی، افزایش قیمت سوخت و افزایش هزینه‌های تعمیر هواپیماهای قدیمی تر، بسیاری از این شرکتها ۷۲۷ خود را از سرویس خارج کردند. آخرین نمونه ۷۲۷ رسما در سال ۲۰۰۳ از رده خارج شد، هرچند این هواپیما هنوز در خدمت شرکتهای هواپیمایی کوچک، شرکتهای چارتر و شرکتهای حمل و نقل است. تا آگوست ۲۰۱۰ در مجموع ۳۹۸ بوئینگ ۷۲۷ مسافری در تمام نسخه‌ها در سرویسهای هوایی تجاری خدمت می‌کنند.

۷۲۷ موفقیت خود را به دلیل توانایی بالایی که در عمل کردن در پیست‌های کوتاه دارد به دست آورده است. به همین علت شرکتهای هواپیمایی موفق شدند با کمک این هواپیما، شهرهای کوچک و توریستی را به شهرهای بزرگ متصل کنند.

حوادث و فجایع

تا سال ۲۰۱۰ این هواپیما در مجموع ۳۲۵ حادثه را به ثبت رساند که از این تعداد ۱۱۰ مورد سانحه هوایی سقوط (۳ هزار و ۷۰۴ مورد مرگ) و ۱۷۸ مورد هواپیما ربایی (شامل ۳۴۵ مورد مرگ) بود.

علل مختلفی برای این سوانح هوایی اعلام شده‌اند. برای مثال در ژوئن ۱۹۷۵ یک پرواز Eastern Air Lines به دلیل یک ریز- انفجار سقوط کرد.

در فوریه ۱۹۸۵ یک پرواز شرکت «ایبریا ایرلاینز» پس از برخورد با آنتن تلویزیون در لحظه فرود در بیلبائو دچار سانحه شد.

در مارس ۱۹۸۶ یک پرواز شرکت مکزیکانا به دلیل گرم شدن بیش از حد تایرها در لحظه بلندشدن، در ارتفاع ۲۹ هزار پایی آتش گرفت. در اثر انفجار تایر چرخ اصلی، لوله‌های سوخت پاره شدند و به سیستم برق و هیدرولیک آسیب رسید.

در مارس ۱۹۸۸ یک پرواز شرکت «آویانکا» در میان کوهها سقوط کرد. علت این حادثه خطای انسانی خلبان بود.

در ۲۷ نوامبر ۱۹۹۶ پرواز ADC Airlinesخلبان کنترل پرواز را از دست داد.

در ۲۵ دسامبر ۲۰۰۳ یک ۷۲۷ چارتر به دلیل اضافه بار سقوط کرد.

در ۲ ژانویه ۲۰۱۰ یک پرواز شرکت Congolese در شرایطی که اساسا نیاز به تعمیر داشت در لحظه بلند شدن بر روی باند سقوط کرد.
تازه ترین سانحه هوایی که برای این مدل بوئینگ رخ داد در ۹ ژانویه ۲۰۱۱ برای یک فروند ۷۲۷ شرکت ایران ایر ثبت شد که هنوز دلایل دقیق آن مشخص نشده است. این هواپیما که به دلیل بدی آب و هوا با یک ساعت تاخیر از تهران به سوی ارومیه پرواز کرده بود.

سوانح مهم هوایی در ایران

براین اساس، آمار سوانح هوایی از ابتدای انقلاب تاکنون نشان می‌دهد که ۱۱۶۸ کشته در جریان سوانح هوایی مربوط به هواپیماهای مسافری در کشور اتفاق افتاده است.

جدول سوانح مهم هوایی در ایران

شرکت هواپیمایی نوع هواپیما تعداد تلفات تاریخ سانحه
سپاهان ایران ۱۴۰ ۳۹ ۱۳۹۳
ایران ایر بوئینگ ۷۲۷ ۷۹ ۱۳۸۹
آریا ایلوشین ۱۶ ۱۳۸۸
کاسپین توپولف ۱۶۸ ۱۳۸۸
ایران ایرتور توپولف ۲۸ ۱۳۸۵
ساها بوئینگ ۷۰۷ ۳ ۱۳۸۴
کیش ایر فوکر ۵۰ ۴۳ ۱۳۸۲
ایران ایرتور توپولف ۱۱۹ ۱۳۸۰
هواپیمایی آسمان فوکر ۷۳ ۱۳۶۶
ایران ایرتور توپولف ۱۳۱ ۱۳۷۱
هواپیمایی شرکت نفت فوکر ۳۹ ۱۳۷۱
ایران ایر ایرباس ۲۹۰ ۱۳۶۷
ایران ایر بوئینگ ۷۳۷ ۳ ۱۳۶۵
ایران ایر بوئینگ ۷۲۷ ۱۲۸ ۱۳۵۸